Krąży wiele pogłosek o istniejących bogactwach w lochach Nyskiej twierdzy, które pozostawili po sobie Austriacy, Prusacy i hitlerowcy. Około 1350 roku podjęto się pracy nad drążeniem pierwszego z Nyskich lochów. Wybudowano również wtedy budowle obronne. Miasto leżało wielu szlakach handlowych i należało wówczas do biskupów wrocławskich. Otrzymało również status stolicy księstwa biskupiego. Wokół miasta rozbudowano fortyfikacje, a z wybudowanych wtedy dziesięciu bastionów czasów dzisiejszych doczekał tylko jeden. Do końca XIX wieku trwało rozbudowywanie systemu obronnego miasta. Rozwój techniki wojennej pozbawił forty znaczenia strategicznego, ale wojsko zajmowało je aż do czasów współczesnych. Mieszkańcy miasta opowiadają o ciągnących się pod miastem systemach tuneli, w których zginęło już wielu śmiałków. Bardzo często zdarza się, ze młodzi ludzie brawurowo zapuszczają się w podziemny labirynt poszukując wrażeń. Podczas takich wypraw bardzo łatwo jednak o nieszczęście. W 1996 roku fortami miasta zainteresowała się znana firma „Antemar”, która zajmuje się profesjonalnie poszukiwaniem skarbów. Chcieli oni udowodnić, ze fortyfikacje ni kryją nic cennego. Oraz, że stare pruskie twierdze rozlokowane w kilku miejscach Nysy mają między sobą podziemne połączenia. Po powodzi w 1997 roku lochy zostały jednak zalane i firma nie miała możliwości na udowodnienie swojej tezy.
Prawdopodobnie najstarszym, zabytkiem jest kościół świętego Jakuba i świętej Agnieszki, który według zapisów istniał już w XI wieku. Jest to romańska świątynia, która została konsekrowana w 1198 roku, wynika to z dokumentów historycznych zachowanych do dziś. Kościół ten został wzniesiony na miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła. W podziemiach dzisiejszej świątyni można jeszcze zobaczyć pozostałości bo dawnym, drewnianym kościele. W latach 1401-30 wzniesiono na jej miejscu katedrę gotycką, istniejącą do dziś. Przy kościele świętego Jakuba znajduje się przepiękna dzwonnica, która została wzniesiona w latach 1474-1516. Jest to czterokondygnacyjna budowla. Właśnie w tej dzwonnicy umieszczony jest jeden z najstarszych śląskich dzwonów tzw. Dzwon Macieja z 1498r. Kolejnym zabytkiem Sakralnym Nysy jest kościół świętej Barbary, będący wzmiankowany jako kościół szpitalny. Był odbudowywany, gdyż uległ pożarowi. Po odbudowie otrzymał wystrój wczesnorenesansowy prezbiterium, a po objęciu przez franciszkanów otrzymał okna i wnętrze barokowe. Równie piękne są inne Nyskie kościoły, które każdego zachwycają swoim wystrojem. W Nysie warto zwiedzić pałac biskupi oraz zobaczyć piękne stare kamieniczki oraz Dom Wagi Miejskiej.
Nysa to przepiękne miasto, jedno z najstarszych na Śląsku. Najprawdopodobniej już w X wieku istniała tam osada. Z czasem w Nysie utworzono biskupie księstwo nysko-otmuchowskie, które się odpowiednio powiększało. Nysa stała się również stolicą owego księstwa. Najwcześniejsze wzamianki o Nysie pochodzą z 1223 roku, kiedy to została lokowana na prawie flamandzkim. Następnie stała się miastem stołecznym Księstwa Nyskiego, które bardzo sukcesywnie się powiększało. Stanowiło ono również własne prawa takie jak m.in. prawo warzenia piwa czy mila zapowiednia. Już od średniowiecza w tym mieście istniała szkoła parafialna, która w następnych wiekach została przekształcona w gimnazjum. W 1497 roku na rynku w Nysie został ścięty przedostatni książę opolski - Mikołaj II. Nysa jest bardzo dogodnie położonym miastem, gdyż niegdyś wiodły przez nią szlaki handlowe z Pragi i Kłodziska do Opola i dalej w stronę Krakowa. Niebywale sprzyjało to rozwojowi gospodarczemu i kulturalnemu miasta. W mieście gromadzili się kupcy z Austrii, Moraw, Węgier i Czech na coroczne targi w dniach świętego Jakuba i świętej Agnieszki. Nysa otrzymała tytuł śląskiego Rzymu dzięki obecności i działaniom biskupów.